Ik heb vanmiddag de veldleeuwerik gehoord op de hei in Hilversum. Na de wit besneeuwde ochtend was ik hier niet op voorbereid. Heel ingetogen jubelde er een geluid mijn kant uit.

Ik liet de vogels die ik hier kon verwachten de revue passeren en een voor een vielen ze af. Het moet de veldleeuwerik zijn geweest. Op deze hei broeden nog zo’n 6 paar vogels wat een hele prestatie is met al die loslopende honden en koeien. Vroeger was het een heel algemene broedvogel. Midden jaren zeventig waren er naar schatting 500.000 tot 700.000 broedparen, maar nu staat hij met 50.000 broedparen op de Rode Lijst. We hebben de veldleeuwerik met onze landbouwmethoden van het veld de hei in gejaagd. De vraag is of hij het hier gaat redden.

De veldleeuwerik is een forse vogel met een lange staart, een klein kuifje en een bruin-grijs gevlekt verendek. Hij valt op door zijn jubelende zang die hij inzet als hij het luchtruim kiest. Bijna loodrecht vliegt hij hoger en hoger en intussen zingt hij zijn vrolijke riedels zonder een seconde rust, wel acht minuten achter elkaar. Hij is dan al lang uit het zicht verdwenen. Als een parachuutje laat hij zich naar beneden vallen om op veilige afstand van zijn nest te landen. Zo hoopt hij de vijand om de tuin te leiden. Hij zingt niet alleen in het vroege voorjaar om te verleiden, maar blijft te horen tot hij in het najaar wegtrekt. Een enkeling blijft, maar dat zal hem deze winter bijblijven! In het voorjaar komt hij weer terug. Wandelaars richten hun blik omhoog: "Heb je het gehoord? De veldleeuwerik is terug.”

Foto: Daniel Pattersson